NỘI KHOA Y HỌC CỔ TRUYỀN HƯ LAO ( hư tổn )
I HƯ LAO (HƯ TỔN) – ĐẠI CƯƠNG Y HỌC CỔ TRUYỀN** Đây là một chứng bệnh mạn tính, không phải tên một bệnh cụ thể trong Tây y, mà là cách YHCT gom nhóm các trạng thái suy kiệt lâu ngày. 1. Định nghĩa - Hư lao còn gọi là “hư tổn”, tiếng Hán là *Xu Lao* – nghĩa gốc là “suy yếu đã lâu ngày”. - Trong lý luận, đây là tình trạng “thiếu hụt chính khí (vital energy – Qi) kéo dài”, xuất phát từ thiên “Huyết tý hư lao bệnh mạch chứng tịnh trị” trong *Kim Quỹ Yếu Lược* của Trương Trọng Cảnh (khoảng 200 SCN). - Y văn xếp hư lao vào nhóm bệnh **Hư – Lý** trong Bát cương: “Hư là chính khí hư”, bệnh ở sâu trong tạng phủ, diễn biến chậm. 2. Nguyên nhân – bệnh cơ YHCT chia làm 2 nhóm lớn: **a. Tiên thiên bất túc, hậu thiên thất điều** - “Hư: do tiên thiên bất túc, hậu thiên mất điều hòa” – bẩm tố yếu, sinh đẻ nhiều, nuôi dưỡng kém, lao động quá sức. **b. Ngũ lao – lục cực – thất tình** - “Ngũ Lao” là năm kiểu lao động quá độ làm tổn thương khí huyết tạng phủ: *Cửu thị thương Huyết, cửu ngọa thương...
